Kayıtlar

Felsefe Tarihi etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Bir Metnin Yaşını Kelimelerden Okumak: Kleitophon ve Tarihlendirmenin Sırları - Kadircan Koç

Resim
  Bir Metnin Yaşını Kelimelerden Okumak: Kleitophon ve Tarihlendirmenin Sırları - Kadircan Koç               "...ἢ οὐκ εἰδέναι σε ἢ οὐκ ἐθέλειν αὐτῆς ἐμοὶ κοινωνεῖν." (Platon, Kleitophon 410d)               "...ya [adaletin ne olduğunu] bilmiyorsun ya da onu benimle paylaşmak istemiyorsun." Platon külliyatının en kısa metni olan Kleitophon, felsefe literatüründe geleneksel olarak içerdiği protreptik, yani felsefeye teşvik tartışması ve Sokrates’in metin içindeki alışılmadık konumu üzerinden ele alınır. Bilindiği üzere diyalogda genç Kleitophon, Sokrates’i insanları erdeme yönlendirme konusunda över; ancak iş sadece felsefi teşvikte kalmayıp erdemin pratikte nasıl elde edileceğini ve uygulanabilir adımlarının ne olduğunu açıklamaya geldiğinde Sokrates sessiz kalır. Bu yazının odak noktası, Sokrates’e yöneltilen suçlamanın felsefi içeriği veya şeylerin doğası olmayacaktır. Bu geleneksel tartışmaları bir arka plan ...

Mantık Felsefenin Parçası mı, Aracı mı? - Hakan Yücefer

Resim
Mantık Felsefenin Parçası mı, Aracı mı? - Hakan Yücefer     Antik Yunan’da (özellikle Helenistik dönemden itibaren) bir felsefe öğrencisi doğa bilimi ya da etik gibi konulara girmeden önce mantık öğrenmek zorundaydı. Çünkü sağlam akıl yürütmeler yapmayı öğrenmeden herhangi bir alanda akıl yürütmeye kalkışmak felsefe öğrencisini hatalı çıkarımlar yapma tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilirdi. Felsefe metinlerinin hangi sırayla okunması gerektiğini de bu zorunluluk belirliyordu: bir filozofun önce mantık yazılarını okumamız gerek, yoksa onun diğer metinlerini anlayamayız. Bu okuma yöntemi genel olarak Antik Yunan’ın tüm felsefe metinleri için geçerli gözükse de özellikle Aristoteles’i okurken işlerlik kazanıyordu. Çünkü eldeki en kapsamlı mantık yapıtı Aristo’ya aitti. Hatta başka filozofları, mesela Platon’u okuyup anlamak için de önce Aristo mantığı okumuş olmak gerekiyordu. Bu yaklaşım bir okuma yöntemi olarak oldukça tutarlı görünüyor. Ama mantığın (ya da diyalektiğin) fels...

Francis Bacon - Cem Kamözüt

Resim
              Francis Bacon - Cem Kamözüt Yaşamı Francis Bacon, 22 Ocak 1561’de Londra’da soylu bir ailenin en küçük oğlu olarak doğdu. Soylu bir aileden olmanın ayrıcalıklarıyla hem Kraliçe I. Elizabeth döneminde hem de Kral I. James döneminde önemli politik konumlara geldi ve hızla yükseldi. Uzun süre Avam Kamarası’nda görev aldı. Babasının ölümü ile bir süre ekonomik sıkıntı yaşadı; bir ara Kraliçe’nin desteğini yitirerek politik yükselişi yavaşladıysa da I. James dönemiyle eskisinden de daha iyi bir duruma geldi. 1603’de Şovalye ilan edildi. 1606’da yaşamının sonuna kadar birlikte olacağı zengin bir kadın olan Alice Barnham ile evlendi. 1612’de kuzeni Robert Cecil’in ölümünün ardından Kral James’in en önemli danışmanlarından biri haline geldi. 1613 yılında en yüksek yargı gücü oldu. 1617’de daha önce babasının görevi olan Büyük Mührün Koruyucusu konumuna getirildi. 30 Ocak 1621’de Baron Verulam olarak Lordlar Kamarası’ndaki ilk oturumuna katıldığın...

Felsefe ve Tarihi - Cem Kamözüt

Resim
Felsefe ve Tarihi - Cem Kamözüt “Bugün hava nasıl olacak?” sorusu felsefenin sorularından oldukça farklı görünür. “Varlık nedir?” ya da “bilgi nedir?” gibi sorular evrensel ve değişmeyen bir gerçekliği anlamaya yönelik sorularken; benim yüzeysel hava durumu ile ilgili sorum, sorulduğu yere ve zamana göre yanıtı değişen bir soruya benziyor. Sanırım felsefe ile uğraşanların çoğunun binlerce yıllık metinlerle hevesle uğraşmalarının altında yatan yanılgı budur.